Newcastle United – rozgrywki w Premier League i pucharach

Newcastle United to klub, który w historii angielskiej piłki zapisał się jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych, choć jednocześnie najbardziej niedocenianych gigantów. Sroki – bo tak nazywa się drużynę ze St James’ Park – mają za sobą cztery tytuły mistrzowskie, sześć zwycięstw w Pucharze Anglii i bogatą historię europejskich przygód. Paradoksalnie, ostatnie dekady przyniosły więcej rozczarowań niż sukcesów, mimo że klub nieustannie cieszy się ogromnym wsparciem jednych z najbardziej lojalnych kibiców w Anglii. Historia Newcastle w Premier League to opowieść o wzlotach, upadkach, spadkach i powrotach. To również przypowieść o tym, jak wielki potencjał nie zawsze przekłada się na trofea.

Newcastle United: rozgrywki w obecnym sezonie

Terminarz meczów Newcastle United obejmuje zarówno ligowe starcia w Premier League, jak i potencjalne występy w pucharach krajowych. Kibice Srok mogą śledzić każde spotkanie swojego zespołu, który w ostatnich latach przeszedł znaczącą transformację właścicielską i sportową.

Kompletne zestawienie wszystkich meczów Newcastle United z bieżącego sezonu, wraz z datami, rywalami i wynikami, znajduje się w szczegółowej tabeli poniżej.

Era Premier League – między nadzieją a frustracją

Newcastle United jest członkiem Premier League od samego początku istnienia tych rozgrywek w sezonie 1992/93. Klub z północno-wschodniej Anglii należy do grupy zaledwie sześciu zespołów, które wystąpiły w inauguracyjnym sezonie najlepszej angielskiej ligi i wciąż w niej grają – obok Arsenalu, Chelsea, Evertonu, Liverpoolu, Manchesteru United i Tottenhamu.

Największe sukcesy w erze Premier League Newcastle osiągnął w latach 90., kiedy to pod wodzą charyzmatycznego Kevina Keegana zespół dwukrotnie zajmował drugie miejsce – w sezonach 1995/96 i 1996/97. Szczególnie bolesna była porażka w walce o tytuł w kampanii 1995/96, gdy Newcastle prowadził w tabeli z dwucyfrową przewagą punktową w połowie sezonu, by ostatecznie ulec Manchesterowi United. Słynna tyrada Keegana skierowana do Sir Alexa Fergusona – „I would love it if we beat them” – stała się jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii Premier League.

Pod kierownictwem Bobby’ego Robsona Newcastle ponownie osiągnął wysokie lokaty, kończąc sezon 2001/02 na czwartym miejscu, a rok później na trzecim. To właśnie w tamtym okresie klub regularnie grał w Lidze Mistrzów, prezentując atrakcyjny, ofensywny futbol z takimi gwiazdami jak Alan Shearer, Craig Bellamy czy Nolberto Solano.

Newcastle United dwukrotnie spadał z Premier League – w sezonach 2008/09 i 2015/16, za każdym razem wracając po roku spędzonym w Championship.

Spadki te były bolesnym doświadczeniem dla klubu o tak bogatej historii i ogromnej bazie kibiców. Pierwszy spadek w 2009 roku był szczególnie szokujący – Newcastle zajął ostatnie miejsce w tabeli mimo wcześniejszych lat spędzonych w europejskich pucharach. Powrót nastąpił natychmiastowo jako zwycięzca Championship w sezonie 2009/10. Podobny scenariusz powtórzył się w 2016 roku, gdy klub ponownie spadł, by rok później wrócić do elity jako mistrz drugiej ligi.

Najlepsi strzelcy w barwach Newcastle

Jeśli chodzi o strzelców w historii klubu, Alan Shearer jest bezapelacyjnym królem. Napastnik, który wrócił do rodzinnego Newcastle w 1996 roku za rekordową wówczas kwotę 15 milionów funtów, strzelił dla Srok 206 goli we wszystkich rozgrywkach. To czyni go nie tylko najlepszym strzelcem Newcastle United, ale również najlepszym strzelcem w historii Premier League z 260 golami (licząc również bramki dla Blackburn Rovers).

Shearer przez dekadę był symbolem klubu, kapitanem i liderem. Mimo że nie zdobył z Newcastle żadnego trofeum, jego pozycja w hierarchii klubowych legend jest niekwestionowana. Zakończył karierę w 2006 roku, pozostając wierny czarno-białym barwom do końca.

Drugim najlepszym strzelcem w historii Newcastle jest Jackie Milburn, legenda z lat 40. i 50., który zdobył 200 bramek. „Wor Jackie”, jak go nazywano, to postać kultowa dla starszego pokolenia kibiców, trzykrotny zdobywca Pucharu Anglii.

W erze Premier League, oprócz Shearera, wyróżniali się również tacy strzelcy jak Andrew Cole (68 goli dla Newcastle przed transferem do Manchesteru United), Peter Beardsley czy Les Ferdinand. W nowszych czasach Papiss Cissé, Ayoze Pérez i Callum Wilson również zapisali się w statystykach klubu.

Puchary krajowe – złote lata i późniejsza susza

Newcastle United może pochwalić się sześcioma triumfami w Pucharze Anglii, choć ostatni z nich miał miejsce w odległym 1955 roku. To właśnie w pucharach krajowych klub z Tyneside święcił największe sukcesy, szczególnie w pierwszej połowie XX wieku.

Triumfy w FA Cup

Sroki zdobyły FA Cup w latach: 1910, 1924, 1932, 1951, 1952 i 1955. Szczególnie lata 50. były złotym okresem – trzy finały w ciągu pięciu lat, z czego dwa zakończone zwycięstwem. W finale z 1951 roku Newcastle pokonał Blackpool 2:0, by rok później obronić trofeum, wygrywając z Arsenalem 1:0. Ostatni triumf w 1955 roku to zwycięstwo 3:1 nad Manchesterem City.

Bohaterem tamtych czasów był wspomniany Jackie Milburn, który w finałach strzelał kluczowe bramki. W finale z 1951 roku zdobył obie bramki dla Newcastle, a w 1955 roku otworzył wynik spotkania już w 45. sekundzie – co przez lata pozostawało rekordem najszybszej bramki w finale FA Cup.

Od 1955 roku Newcastle sześciokrotnie docierał do finału FA Cup, ale za każdym razem schodził z boiska pokonany. Finały przegrane miały miejsce w latach: 1974 (z Liverpoolem 0:3), 1998 (z Arsenalem 0:2), 1999 (ponownie z Arsenalem 0:2). Szczególnie bolesne były dwie porażki z rzędu pod koniec lat 90., gdy zespół Ruuda Gullita, a później Kenny’ego Dalglisha, nie potrafił przełamać klątwy.

Newcastle United od 1955 roku nie zdobył żadnego poważnego trofeum, co czyni go klubem z najdłuższą suchą trofeową wśród tradycyjnych angielskich gigantów.

League Cup – blisko, ale nie po ciągu

W Pucharze Ligi Newcastle nigdy nie zdobył trofeum, choć dwukrotnie docierał do finału. W 1976 roku przegrał z Manchesterem City po dwumeczu (1:2 i 1:2, City wygrało 2:1 w pierwszym meczu). W 2000 roku Newcastle uległ w finale Chelsea 1:2, mimo że prowadził do 90. minuty – wyrównującą bramkę strzelił Roberto Di Matteo, a zwycięską w dogrywce zdobył Alan Shearer… tyle że dla Chelsea.

Późniejsze lata przyniosły kilka półfinałów, ale Newcastle konsekwentnie nie potrafił przebić się do finału. Puchar Ligi pozostaje trofeum, które wciąż umyka Srokom.

Europejskie przygody Newcastle United

Newcastle United ma bogatą historię występów w europejskich pucharach, sięgającą lat 60. XX wieku. Klub regularnie reprezentował Anglię na arenie międzynarodowej, choć nigdy nie zdobył europejskiego trofeum.

Największy sukces w Europie Newcastle osiągnął w sezonie 1968/69, gdy dotarł do finału Pucharu Targów (prekursora Pucharu UEFA). W finale dwumecz z węgierskim Újpest zakończył się porażką 0:3 w Budapeszcie i zwycięstwem 3:2 na St James’ Park, co dało Węgrom triumf 6:2 w dwumeczu.

W erze nowożytnej Newcastle regularnie grał w Lidze Mistrzów na początku XXI wieku. W sezonie 1997/98 zespół po raz pierwszy od lat zakwalifikował się do Champions League, gdzie trafił do grupy z Barceloną, PSV Eindhoven i Dynamem Kijów. Newcastle zajął trzecie miejsce i spadł do Pucharu UEFA.

Sezon 2002/03 przyniósł najlepszy wynik Newcastle w Lidze Mistrzów – drużyna Bobby’ego Robsona dotarła do drugiej fazy grupowej, gdzie zmierzyła się z takimi gigantami jak Juventus, Barcelona, Feyenoord i Inter Mediolan. Newcastle zajął trzecie miejsce w grupie, co oznaczało koniec przygody, ale zespół zaprezentował się z dobrej strony, m.in. remisując z Juventusem i Barceloną.

Pamiętne są również mecze z Barceloną w sezonie 1997/98, gdy Newcastle wygrał 3:2 na St James’ Park w jednym z najbardziej emocjonujących meczów w historii klubu. Tino Asprilla strzelił hat-tricka, a atmosfera na stadionie była elektryzująca.

Rekordy i osiągnięcia w liczbach

Newcastle United może pochwalić się kilkoma imponującymi rekordami, zarówno klubowymi, jak i indywidualnymi. Największe zwycięstwo w historii klubu to wygrana 13:0 nad Newport County w Division Two w 1946 roku. W Premier League najwyższe zwycięstwo to 8:0 nad Sheffield Wednesday w 1999 roku.

Rekord frekwencji na St James’ Park wynosi 68 386 widzów i pochodzi z 1930 roku, gdy Newcastle grał z Chelsea w Division One. W erze Premier League, po przebudowach stadionu, pojemność wynosi około 52 000 miejsc, a St James’ Park regularnie wypełnia się po brzegi.

Alan Shearer zdobył 206 goli dla Newcastle United w 405 meczach, co daje średnią 0,51 gola na mecz przez 10 sezonów gry.

Jeśli chodzi o transfery, najdroższy zakup w historii Newcastle to sprowadzenie Joelinton z Hoffenheim za około 40 milionów funtów w 2019 roku. Najdroższy transfer wychodzący to sprzedaż Andy’ego Carrolla do Liverpoolu za 35 milionów funtów w 2011 roku – kwota, która do dziś budzi kontrowersje ze względu na późniejszą karierę zawodnika.

Najwięcej meczów w barwach Newcastle rozegrał Jimmy Lawrence – 496 spotkań między 1904 a 1922 rokiem. W erze nowożytnej rekord należy do Shaya Givena, który w latach 1997-2009 wystąpił 462 razy, broniąc bramki Srok przez 12 sezonów.

St James’ Park – twierdza na wzgórzu

Stadion Newcastle United, St James’ Park, to jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów w angielskiej piłce. Położony w samym centrum Newcastle upon Tyne, praktycznie w centrum miasta, stadion jest widoczny z wielu punktów miasta i stanowi ikoniczny element miejskiego krajobrazu.

Obiekt został otwarty w 1892 roku i od tego czasu przeszedł liczne modernizacje. Obecna pojemność wynosi około 52 305 miejsc, co czyni go siódmym co do wielkości stadionem w Anglii. Atmosfera na St James’ Park, szczególnie podczas derbów z Sunderland, należy do najbardziej intensywnych w całej Premier League.

Najbardziej charakterystyczną częścią stadionu jest Gallowgate End – trybuna za bramką, na której gromadzą się najbardziej zagorzali kibice. To właśnie stamtąd rozchodzą się śpiewy i dopingują, które czynią ze St James’ Park jedno z najtrudniejszych miejsc dla rywali.

Rywalizacje i derby

Najważniejszą rywalizacją Newcastle United są derby Tyne-Wear z Sunderland AFC. To jeden z najzaciętszych konfliktów w angielskiej piłce, pełen historii, emocji i kontrowersji. Mecze między tymi zespołami przyciągają ogromną uwagę mediów i kibiców, a atmosfera na trybunach bywa wręcz wojenna.

Historia rywalizacji sięga 1898 roku, a od tamtej pory zespoły rozegrały ponad 150 meczów. Newcastle ma lepszy bilans w bezpośrednich starciach, choć różnice nie są dramatyczne. Pamiętne derby to m.in. mecz z 2002 roku, gdy Newcastle wygrał 4:1 na Stadium of Light, czy spotkanie z 2010 roku zakończone wynikiem 5:1 dla Srok.

Inną ważną rywalizacją jest ta z Middlesbrough – tzw. derby Tyne-Tees. Choć mniej intensywna niż rywalizacja z Sunderland, również ma swoją historię i znaczenie, szczególnie w kontekście rywalizacji regionu północno-wschodniej Anglii.

Przełom właścicielski i nowa era

Październik 2021 roku przyniósł Newcastle United prawdopodobnie największą zmianę w nowożytnej historii klubu. Mike Ashley, kontrowersyjny właściciel, który zarządzał klubem od 2007 roku, sprzedał Newcastle konsorcjum kierowanemu przez Saudi Public Investment Fund za kwotę około 305 milionów funtów.

Przejęcie przez saudyjski fundusz uczyniło Newcastle jednym z najbogatszych klubów na świecie pod względem zasobów finansowych właścicieli. To otworzyło nowy rozdział w historii klubu, budząc jednocześnie kontrowersje związane z kwestiami praw człowieka i sportswashingu.

Nowi właściciele szybko rozpoczęli inwestycje w kadrę, sprowadzając takich zawodników jak Bruno Guimarães, Alexander Isak czy Sven Botman. Ambicje są jasne – przywrócić Newcastle do europejskiej elity i walczyć o trofea po dekadach suszy.

Zmiana właścicielska przyniosła również stabilizację sportową. Po latach balansowania między walką o utrzymanie a miejscami w środku tabeli, Newcastle zaczął regularnie aspirować do miejsc gwarantujących europejskie puchary. Sezon 2022/23 zakończył się historycznym czwartym miejscem i powrotem do Ligi Mistrzów po 20 latach przerwy.

Kultura kibicowska i znaczenie klubu

Newcastle United to coś więcej niż klub piłkarski – to instytucja kulturowa i społeczna dla całego regionu północno-wschodniej Anglii. Kibice Srok, znani jako Toon Army, należą do najbardziej lojalnych w całej Anglii, wypełniając stadion niezależnie od wyników czy ligi rozgrywkowej.

Średnia frekwencja na St James’ Park regularnie przekracza 50 000 widzów, a bilety na mecze są niezwykle trudne do zdobycia. Nawet podczas spadków do Championship stadion był pełny, co świadczy o niezwykłej więzi między klubem a społecznością lokalną.

Newcastle United ma jedną z najwyższych średnich frekwencji w Europie, regularnie wyprzedzając wiele bogatszych i bardziej utytułowanych klubów.

Charakterystycznym elementem kultury kibicowskiej Newcastle jest czarno-biały strój – zarówno zespołu, jak i kibiców. Tradycyjne pasiaste koszulki są rozpoznawalne na całym świecie i stanowią symbol tożsamości klubu. Kibice często przychodzą na mecze ubrani w repliki koszulek, tworząc morze czarno-białych barw na trybunach.

Hymnem kibiców jest „Blaydon Races” – tradycyjna geordie’owska pieśń, która rozbrzmiewa na St James’ Park przed każdym meczem i po każdym zwycięstwie. To element lokalnej kultury, który łączy pokolenia kibiców i podkreśla regionalny charakter klubu.

Newcastle United pozostaje klubem z ogromnym potencjałem, bogatą historią i wyjątkową bazą kibiców. Mimo że ostatnie dekady nie przyniosły trofeów, lojalność fanów i nowa era właścicielska dają nadzieję, że Sroki mogą wrócić do walki o najwyższe cele. Historia pokazuje, że Newcastle potrafi być wielki – pytanie brzmi, czy przyszłość pozwoli tę wielkość odzyskać.