Rankingi FC Schalke 04 – od potęgi do kryzysu?

FC Schalke 04 to jeden z najbardziej rozpoznawalnych klubów w Niemczech, który przeszedł drogę od dominacji w latach 30. i 40. XX wieku do dramatycznego spadku do drugiej ligi. Królewsko-Niebiescy, którzy niegdyś zdobywali mistrzostwa Niemiec z regularnością godną najlepszych, dziś walczą o powrót do elity. Mimo problemów sportowych, we wrześniu 2025 roku klub liczył 200 000 członków, co czyni go trzecim co do wielkości klubem piłkarskim w Niemczech i szóstym na świecie. Pozycja Schalke w różnych rankingach – od historycznych osiągnięć po współczesne kłopoty finansowe – obrazuje skalę upadku jednej z legend niemieckiej piłki.

Początki i złota era – ranking osiągnięć historycznych

Klub powstał 4 maja 1904 roku, kiedy grupa 14-15-letnich chłopców założyła drużynę piłkarską o nazwie Westfalia Schalke. W 1924 roku piłkarze odłączyli się od gimnastyków, przyjmując nazwę FC Schalke 04 i charakterystyczne niebiesko-białe barwy, od których wywodzi się przydomek Die Königsblauen (Królewsko-Niebiescy).

Rok później klub stał się dominującą lokalną siłą dzięki stylowi gry opartemu na krótkim, ostrym podaniu. System ten zyskał sławę jako Schalker Kreisel (wirujący bąk), który w 1927 roku zaprowadził drużynę do najwyższej klasy rozgrywkowej Gauliga Ruhr, mistrzostwa ligi i pierwszych rund finałów krajowych.

Lata 1932-1942 to najlepszy okres w historii Schalke 04. W tym czasie Czeladnicy zdobyli sześć tytułów mistrzów Niemiec oraz Puchar kraju, a na swoim koncie zapisali także trzy wicemistrzostwa. Za sukcesami stali piłkarze, którzy dziś są wielkimi legendami klubu – Ernst Kuzorra, Adolf Urban, Fritz Szepan czy Hermann Nattkaemper.

Schalke 04 zdobył siedem razy tytuł mistrza Niemiec, dziesięć razy był wicemistrzem (ostatnio w 2018 r.), pięć razy wygrywał w niemieckich pucharach (ostatnio w 2011 r.) i raz w pucharze UEFA (w 1997)

Polskie korzenie i przydomek „Klub Polaczków”

Schalke 04 przez długi czas funkcjonowało pod nieoficjalną nazwą „Polackenverein” – klub Polaczków. Górniczy okręg Zagłębia Ruhry był atrakcyjnym terenem pod względem zarobkowym. Na przełomie XIX i XX wieku wyemigrowało tam wiele polskich rodzin szczególnie z Mazur.

Piłkarze Schalke mieli często niezaprzeczalnie polskie korzenie, o czym świadczyły nazwiska takie jak Tibulski, Urban, Jacyk, Zajons, Kalwitzki, Przybylski. Wspomagali ich zawodnicy noszący nazwiska Jaszek, Badoreck, Burdenski oraz z pozoru już nie tak swojskie — Rothardt (naprawdę Czerwiński) i Valentin (Przytulla).

W lecie 1934 roku, gdy klub z Gelsenkirchen po raz pierwszy zdobył tytuł mistrza Niemiec, polska prasa sportowa pisała: „Mistrzostwo Niemiec w ręku Polaków. Triumf piłkarzy Schalke 04, drużyny z naszych rodaków”. Takie stwierdzenia wymagały szybkiej reakcji – 7 sierpnia 1934 roku w tygodniku „Kicker” ukazało się oświadczenie władz klubu w sprawie prawdziwego pochodzenia piłkarzy Schalke 04.

Ranking sukcesów europejskich

Schalke 04 to nie tylko potęga krajowa, ale też klub z bogatą historią na arenie międzynarodowej. Zespół z Gelsenkirchen ma na koncie triumf w rozgrywkach o Puchar UEFA w sezonie 1996/97.

W sezonach 2005/06 i 2006/07 Schalke grało odpowiednio w półfinale Pucharu UEFA (przegrało z Sevillą) oraz ćwierćfinale Ligi Mistrzów (lepsza była FC Barcelona). Jednak prawdziwy szczyt formy europejskiej przyszedł w sezonie 2010/11.

16 marca 2011 roku zwolniono Magatha i zastąpiono go Ralfem Rangnickiem. W ciągu kilku tygodni od nominacji Rangnick poprowadził zespół do zwycięstwa 5-2 nad Interem Mediolan na San Siro w ćwierćfinale Ligi Mistrzów. Schalke awansowało do półfinału, gdzie przegrało z Manchesterem United 0-2 w pierwszym meczu i 1-4 w rewanżu. Klub jednak zdołał zwyciężyć w DFB-Pokal 2010-11, miażdżąc MSV Duisburg 5-0.

Współczesne europejskie występy

W sezonie 2014-15 Ligi Mistrzów Schalke 04 zajęło drugie miejsce w grupie z Chelsea, Sportingiem CP i Mariborem. Później zmierzyli się z obrońcą tytułu Realem Madryt w 1/8 finału, gdzie przegrali pierwszy mecz u siebie 0-2, ale wygrali 4-3 na Santiago Bernabéu. W sezonach 2015-16 i 2016-17 Schalke grało w Lidze Europy, gdzie zostało wyeliminowane odpowiednio przez Szachtar Donieck i Ajax.

Ranking pozycji ligowych w XXI wieku

Od kampanii 1991/92 Schalke nieprzerwanie występowało w Bundeslidze – aż do dramatycznego załamania. W pierwszej dekadzie nowego stulecia klub doczekał się bardzo dobrego okresu. Czeladnicy czterokrotnie kończyli zmagania w Bundeslidze na drugim miejscu. Ponadto Schalke dwa razy zdobyło Puchar Niemiec i raz Superpuchar kraju.

Począwszy od sezonu 2017-18, Domenico Tedesco objął stanowisko menedżera Schalke 04. Pod koniec sezonu poprowadził zespół do wicemistrzostwa za Bayernem Monachium. To był ostatni wielki sukces klubu przed kryzysem.

Pozycja Schalke 04 w rankingu Bundesligi w ostatnich latach przed spadkiem:

• 2017/18 – 2. miejsce (wicemistrzostwo)
• 2018/19 – 14. miejsce
• 2019/20 – 12. miejsce
• 2020/21 – 18. miejsce (spadek)

Spadek do drugiej ligi i kryzys finansowy

Klub gra obecnie w 2. Bundeslidze, drugiej klasie rozgrywkowej niemieckiego systemu ligowego, po spadku z Bundesligi w sezonie 2022-23. To był drugi spadek w ciągu trzech lat – dramatyczna seria dla klubu tej rangi.

Rankingi Schalke 04 w 2. Bundeslidze pokazują walkę o powrót do elity, choć droga okazała się trudniejsza niż oczekiwano. Schalke zajmowało 1. miejsce w 10., oraz 14-18. kolejce. 21 stycznia 2026 roku klub zdołał podpisać kontrakt z Edinem Džeko, co wskazuje na ambicje powrotu na szczyt.

Transfer Edina Džeko w styczniu 2026 roku to sygnał, że Schalke nie pogodził się z rolą drugoligowca

Ranking wartości rynkowej i sytuacja kadrowa

Pozycja Schalke w rankingach wartości rynkowej drastycznie spadła po degradacjach. Klub, który jeszcze dekadę temu konkurował finansowo z czołówką Bundesligi, dziś musi mierzyć się z ograniczeniami budżetowymi typowymi dla drugiej ligi.

1 czerwca 2011 roku kapitan Schalke, Manuel Neuer, przeniósł się do Bayernu Monachium. Utrata kluczowych zawodników stała się wzorcem, który powtarzał się w kolejnych latach, osłabiając pozycję klubu w rankingach jakości kadry.

Veltins-Arena – ranking stadionów

Schalke rozgrywa mecze na Veltins-Arena, która została otwarta 13 sierpnia 2001 i może pomieścić 61 673 widzów. Na tym stadionie były rozgrywane mecze Mundialu w 2006 roku. Pod względem pojemności to jeden z największych stadionów w Niemczech, co kontrastuje z obecną pozycją klubu w drugiej lidze.

Sponsorzy i kontrowersje – ranking wartości umów

9 października 2006 roku rosyjska firma naftowa Gazprom została nowym sponsorem klubu. Firma zadeklarowała inwestycję do 125 milionów euro w ciągu pięciu i pół roku. Sponsoring Gazpromu był postrzegany przez niektórych analityków jako politycznie motywowana próba zakupu przyjaźni w Niemczech. W ramach tego sponsoringu Schalke 04 i Zenit Sankt Petersburg podpisały „umowę partnerską”.

Schalke 04 zerwało umowę z Gazpromem – decyzja ta miała znaczący wpływ na finanse klubu i jego pozycję w rankingu przychodów sponsorskich w Bundeslidze.

Ranking frekwencji i bazy kibicowskiej

Schalke było jednym z najpopularniejszych profesjonalnych klubów piłkarskich w Niemczech, mimo że szczyt formy klubu przypadał na lata 30. i 40. XX wieku. We wrześniu 2025 roku klub liczył 200 000 członków. To trzeci wynik w Niemczech i szósty na świecie – niezwykłe osiągnięcie dla klubu z drugiej ligi.

Po początkowych sukcesach klub szybko zyskał popularność, szczególnie wśród klasy robotniczej. W 1928 roku wybudowano nowy stadion Glückauf-Kampfbahn i uznając wsparcie miasta, zmieniono nazwę na FC Gelsenkirchen-Schalke 04. Więź z górniczym środowiskiem przetrwała do dziś.

Polscy zawodnicy w historii klubu

Schalke 04 Gelsenkirchen to klub, w którym występowali piłkarze z Polski. Pierwszym zawodnikiem w klubie i zarazem w całej Bundeslidze był Waldemar Słomiany, który przywdziewał barwy Czeladników w latach 1967-70.

W końcu lat 90. i na początku XXI wieku w sukcesach klubu duży udział mieli dwaj Polacy — Tomasz Wałdoch i Tomasz Hajto, a honorowym członkiem klubu jest papież Jan Paweł II. Obecność polskich piłkarzy w różnych epokach pokazuje trwałość związków między Schalke a Polską.

Perspektywy i walka o powrót

Pozycja Schalke 04 w rankingach – czy to historycznych osiągnięć, bazy kibicowskiej czy wartości rynkowej – pokazuje ogromny kontrast między przeszłością a teraźniejszością. Klub, który siedmiokrotnie zdobywał mistrzostwo Niemiec i triumfował w Pucharze UEFA, dziś walczy o powrót do Bundesligi.

Sezon 2025/26 w drugiej lidze to próba odbudowy. Transfery takie jak sprowadzenie Edina Džeko wskazują, że ambicje pozostały niezmienione. Ranking Schalke w 2. Bundeslidze pokazuje, że drużyna ma potencjał do awansu, choć konkurencja jest zacięta.

Historia Schalke 04 to opowieść o wzlotach i upadkach. Od dominacji w erze przedwojennej, przez sukcesy europejskie na przełomie wieków, aż po dramatyczny spadek do drugiej ligi. Rankingi klubu w różnych kategoriach – od liczby członków po osiągnięcia sportowe – pokazują, że mimo kryzysu, Królewsko-Niebiescy wciąż pozostają jedną z wielkich marek niemieckiej piłki. Pytanie brzmi, czy potrafią przekuć tę pozycję w powrót na szczyt.