Rankingi Polonia Bytom – od potęgi do odbudowy
Polonia Bytom to klub, który w polskiej piłce zapisał się złotymi zgłoskami. Dwukrotny mistrz Polski, zdobywca Pucharu Rappana i Pucharu Ameryki – takie osiągnięcia w latach 60. XX wieku stawiały bytomian w czołówce europejskiego futbolu. Dziś, po dekadach turbulencji, klub odbudowuje swoją pozycję. Rankingi Polonii Bytom to historia wzlotów, upadków i determinacji w dążeniu do powrotu na szczyt.
Przygoda z piłką nożną w Bytomiu rozpoczęła się 4 stycznia 1920 roku, gdy powołano do życia Towarzystwo Sportowe Polonia. Od początku klub miał szczególne znaczenie – powstał z inicjatywy Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w burzliwych czasach powstań śląskich. To nadało mu wyjątkowy charakter i mocno związało z lokalną społecznością.
Złota era – lata 50. i 60. XX wieku
Prawdziwy rozkwit Polonii przypadł na lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku, kiedy klub zostawał dwukrotnie mistrzem Polski i czterokrotnie wicemistrzem. To był czas, gdy rankingi Polonii Bytom plasowały klub w absolutnej czołówce krajowej piłki.
W 1952 roku Polonia została wicemistrzem Polski, a dwa lata później w 1954 roku świętowała pierwsze mistrzostwo Polski. Droga do tego sukcesu nie była łatwa – w I grupie Polonia odniosła błyskotliwy sukces wygrywając 4:1 (3:1) z Legią Warszawa na wyjeździe, co zapewniło awans do finału.
Henryk Kempny zdobył koronę króla strzelców w 1954 roku z 13 bramkami, a klub zapisał się na stałe w historii polskiego futbolu.
Kolejne lata przyniosły dalsze sukcesy. Rok po awansie klub świętował wicemistrzostwo Polski w 1958, powtórzone przez zespół w 1959 roku. W 1961 roku Polonia znów, po raz czwarty została wicemistrzem Polski. Pozycja Polonii w rankingach była niezachwiana – to był jeden z najlepszych klubów w kraju.
Drugi tytuł mistrzowski i europejskie podboje
Polonia zajęła pierwsze miejsce w grupie II, a Górnik w grupie I i obie drużyny spotkały się w dwumeczu o mistrzostwo Kraju. Bytomianie najpierw wygrali wysoko – 4:1, w rewanżowym meczu ulegając jednak 1:2. Mimo porażki klub został po raz drugi w historii mistrzem Polski, a Jan Liberda został ponownie królem strzelców ekstraklasy dzięki strzeleniu szesnastu bramek.
Rankingi Polonii Bytom w tym okresie były imponujące nie tylko w kontekście krajowym. Drużyna jako pierwsza w Polsce zakwalifikowała się do pierwszej rundy Ligi Mistrzów UEFA. Drużyna jako pierwsza w Polsce dostała się wtedy do pierwszej rundy po pokonaniu w kwalifikacjach Panathinaikosu Ateny 2:1 i 4:1, choć później uległa Galatasaray Stambuł.
Puchar Rappana – szczyt międzynarodowych osiągnięć
Sezon 1964/1965 to okres największych sukcesów międzynarodowych z udziałem Polonii. Drużyna uczestniczyła w rozgrywkach Pucharu Intertoto, w których w fazie grupowej wygrała u siebie po 6:0 z FC Schalke 04 i Degerfors IF, a z RC Lens 4:0. To były wyniki, które stawiały Polonię w rankingach europejskich wśród najlepszych.
Klub dotarł do finału eliminując po drodze jeszcze SC Karl-Marx-Stadt i FC Liege i w końcowej rozgrywce spotkał się z SC Lipsk. Pierwsza część miała miejsce 9 czerwca w Lipsku, a Polonia przegrała 0:3, co postawiło ją w trudnej sytuacji przed rewanżem, ale 16 czerwca na stadionie w Bytomiu piłkarze dali popis umiejętności i zwyciężyli 5:1, co zapewniło im pierwsze miejsce w całych rozgrywkach.
| Rok | Osiągnięcie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1954 | Mistrzostwo Polski | Henryk Kempny – król strzelców |
| 1962 | Mistrzostwo Polski | Jan Liberda – król strzelców (16 goli) |
| 1965 | Puchar Rappana | Zwycięstwo 5:1 w rewanżu finałowym |
| 1965 | Puchar Ameryki | Jako jedyny polski klub |
Puchar Ameryki – unikalne osiągnięcie
Rok 1965 przynósł Polonii największe sukcesy międzynarodowe, kiedy to Polonia Bytom wygrała Puchar Karla Rappana, a także jako jedyna z polskich zespołów zdobyła Puchar Ameryki. Rankingi klubowe w tamtym czasie stawiały Polonię Bytom na pozycji niedościgniętej dla innych polskich drużyn.
W drodze do finału zespół pokonał m.in. angielski West Bromwich Albion i Ferencvaros Budapeszt. W finale rywalem była bardzo mocna Dukla Praga. W pierwszym spotkaniu było 2:0 dla naszego zespołu, a w rewanżu 1:1. Wygrana bytomian nastąpiła jeszcze przed erą reprezentacji Kazimierza Górskiego i sukcesami naszej kadry, a zwycięstwo Polonii było wówczas największym sukcesem polskiego futbolu w historii.
Legendy klubu i ich wkład w rankingi
Ranking Polonii Bytom w historii polskiej piłki budowały konkretne osoby. Edward Szymkowiak zdobył Złote Buty w latach 1957, 1958, 1965 i 1966, Jan Liberda otrzymał Złote Buty w 1962 roku, a Zygmunt Anczok został Piłkarzem roku 1966.
Jan Liberda był najlepszym strzelcem klubu z 145 golami – rekord, który do dziś pozostaje nieosiągalny.
Edward Szymkowiak, legendarny bramkarz reprezentacji Polski, Zygmunt Anczok, medalista olimpijski z 1972 roku, oraz Jan Banaś, król strzelców Ekstraklasy w sezonie 1969/1970 – to nazwiska, które definiowały pozycję Polonii w rankingach piłkarskich.
Kompletne zestawienie sukcesów
- Mistrzostwo Polski (2): 1954, 1962
- Wicemistrzostwo Polski (4): 1952, 1958, 1959, 1961
- Brązowy medal (2): 1966, 1969
- Finał Pucharu Polski (3): 1964, 1973, 1977
- Puchar Rappana: 1965
- Puchar Ameryki: 1965
Początek upadku – lata 70. i 80.
Ranking Polonii Bytom zaczął się systematycznie pogarszać pod koniec lat 70. W kolejnych latach Polonia balansowała na granicy spadku. W 1978 roku cztery kluby uzyskały 27 punktów w rozgrywkach i o spadku zadecydowała dodatkowa tabela uwzględniająca wyniki meczów między nimi. W sezonie 1978/1979 Polonia uratowała swój byt w ekstraklasie w ostatnim meczu wygrywając 2:0 z ŁKS i wyprzedzając Pogoń Szczecin.
Nieoczekiwanie w 1976 roku Polonia spada do II ligi, powracając do ekstraklasy rok później w 1977 roku. W 1980 roku Polonia spada do II ligi, kończąc tym samym swój okres sukcesów, a rozpoczynając tułaczkę klubu po niższych klasach rozgrywkowych. To był moment, w którym rankingi Polonii Bytom zaczęły dramatycznie spadać.
Kryzys finansowy i organizacyjny
Po raz ostatni Polonia Bytom awansuje do ekstraklasy w 1986 roku, lecz w tym samym sezonie ponownie spada do II ligi. Klub powoli rozpada się. Większość piłkarzy opuszcza klub. Dobrze zapowiadający się wychowankowie masowo przechodzą do innych zespołów.
Klub popada w długi, z powodu braku sponsorów i zamykania kopalń i hut, które dotychczas utrzymywały budżet klubu. Rankingi Polonii Bytom w tym okresie były najgorsze w historii – klub zniknął z krajowej piłkarskiej mapy.
Lata 90. i początek XXI wieku to czas, gdy Polonia grała w III lidze, a jej pozycja w rankingach była marginalna.
Powrót do Ekstraklasy w 2007 roku
W czerwcu 2007 roku Polonia Bytom, po wielu latach, powróciła do polskiej Ekstraklasy. Jednak w 2011 roku klub został zdegradowany do I ligi po zajęciu ostatniego miejsca w tabeli z zaledwie sześcioma zwycięstwami w całym sezonie.
Ranking Polonii Bytom w Ekstraklasie nie był imponujący – budżet zaledwie 1 miliona złotych był najniższy w Ekstraklasie, ale również w II lidze. W wyniku braku licencji (stadion) klub rundę jesienną musiał rozgrywać na obiektach Ruchu Chorzów, oraz Stadionie Śląskim. Polonia Bytom ostatecznie podczas rundy jesiennej zgromadziła zaledwie 14 punktów zajmując 14 miejsce.
Droga do odbudowy – od 2011 roku
Po spadku z Ekstraklasy w 2011 roku, Polonia rozpoczęła długą drogę odbudowy. Klub grał w II lidze w latach 2013–2014 i 2015–2017, a następnie ponownie w latach 2023–2025. Rankingi Polonii Bytom przez te lata systematycznie się poprawiały, choć droga do stabilizacji była wyboista.
Punktem zwrotnym był sezon 2019/2020, gdy pod wodzą trenera Kamila Rakoczego Polonia wywalczyła awans do II ligi, a w sezonie 2024/2025, prowadzona przez Łukasza Tomczyka, awansowała do I ligi po zwycięstwie w barażach nad Hutnikiem Kraków (4:1).
Sezon 2024/2025 – przełomowy moment
W sezonie 2024/2025 Polonia Bytom w II lidze rozegrała 34 mecze, osiągając bilans 22 zwycięstw, 6 remisów i 6 porażek. To był sezon, który zmienił pozycję klubu w rankingach – awans do I ligi był wymarzonym celem.
Awans do I ligi w sezonie 2024/2025 to największy sukces klubu od dekad. Ranking Polonii Bytom wreszcie zaczął przypominać czasy świetności, choć do odzyskania pozycji z lat 60. wciąż daleka droga.
| Okres | Liga | Pozycja w rankingu |
|---|---|---|
| 1957-1976 | Ekstraklasa | Czołówka (20 sezonów nieprzerwanie) |
| 1980-2007 | II/III liga | Marginalna |
| 2007-2011 | Ekstraklasa | Walka o utrzymanie |
| 2011-2025 | I/II liga | Odbudowa |
| Od 2025 | I liga | Stabilizacja |
Kibice i ich rola w odbudowie
Kibice Polonii Bytom byli pierwszym zorganizowanym klubem kibiców w Polsce. Wprowadzili szaliki, flagi i zorganizowane skandowania. Wiele innych grup kibiców podróżowało do Bytomia tylko po to, aby zobaczyć, jak fani Polonii dopingują swój klub i zachowują się na stadionie.
Ranking Polonii Bytom w kontekście kibicowskim zawsze był wysoki. Kibice mają przyjaźnie z fanami Arki Gdynia, które sięgają 1974 roku – jedną z najdłuższych przyjaźni w historii kibiców, która przetrwała do dziś; z fanami Odry Opole od 1987 roku, Zagłębia Lubin od 2017 roku.
Rywale i derby śląskie
Największymi rywalami Polonii są lokalne zespoły: Górnik Zabrze, Ruch Radzionków, Ruch Chorzów (Najstarsze Derby Śląska) i Szombierki Bytom (Derby Bytomia). Mecze derbowe zawsze miały wpływ na ranking Polonii Bytom – zwycięstwa nad śląskimi rywalami podnosiły prestiż klubu.
Aktualna sytuacja i perspektywy
Od sezonu 2025–26 Polonia rywalizuje w I lidze, drugim poziomie rozgrywkowym polskiej piłki. Betclic 1 Liga – poziom drugi, pozycja w tabeli: 5, wartość rynkowa kadry: 4,33 mln euro, wielkość kadry: 28 zawodników, średni wiek: 25,1 lat.
Rankingi Polonii Bytom w sezonie 2025/26 pokazują, że klub jest w środku stawki I ligi. To realna podstawa do dalszej odbudowy. Zespół, wspierany przez lokalnych kibiców z optymizmem patrzy w przyszłość.
Wnioski – od potęgi do odbudowy
Historia rankingów Polonii Bytom to opowieść o wzlotach i upadkach. Klub, który w latach 60. był potęgą europejską, przez dekady walczył o przetrwanie w niższych ligach. Dzisiejsza pozycja Polonii w rankingach to efekt ciężkiej pracy, determinacji i wsparcia kibiców.
Rankingi Polonii Bytom pokazują, że droga do odzyskania dawnej świetności jest długa, ale możliwa. Awans do I ligi to krok w dobrym kierunku. Czy bytomianie wrócą kiedyś do Ekstraklasy i odbudują pozycję z lat 60.? Czas pokaże, ale fundamenty pod ten cel są już solidne.
Polonia Bytom pozostaje jednym z najbardziej zasłużonych klubów w historii polskiej piłki – dwukrotnym mistrzem Polski i jedynym polskim zdobywcą Pucharu Ameryki.
